Toàn cảnh kết luận thanh tra đối với Vinalink Group: Cần nhìn nhận đầy đủ bối cảnh pháp lý và các biện pháp khắc phục

Kết luận thanh tra của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Liên kết Việt Nam (Vinalink Group) được công bố cuối năm 2024 đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Tuy nhiên, bên cạnh các nội dung về xử lý vi phạm hành chính, kết luận cũng ghi nhận nhiều nội dung cho thấy doanh nghiệp cơ bản tuân thủ quy định pháp luật và đã chủ động khắc phục các tồn tại được chỉ ra.

Cơ quan quản lý ghi nhận doanh nghiệp cơ bản chấp hành quy định

Theo Kết luận thanh tra, tại thời điểm kiểm tra Vinalink Group hoạt động tại 29 tỉnh, thành phố và phân phối 31 sản phẩm thuộc các nhóm mỹ phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm và đồ uống.

Đáng chú ý, kết luận của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia nêu rõ về cơ bản doanh nghiệp đã chấp hành các quy định về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp. Những nội dung được yêu cầu khắc phục chủ yếu liên quan đến quy trình quản lý, hồ sơ, công tác giám sát hệ thống người tham gia và việc thực hiện đúng quy tắc hoạt động đã đăng ký.

Điều này cho thấy hoạt động thanh tra không xác định doanh nghiệp kinh doanh đa cấp trái phép hoặc thuộc các hành vi bị cấm theo quy định của pháp luật, mà tập trung vào việc nâng cao mức độ tuân thủ trong quá trình vận hành.

Các vi phạm được xác định chủ yếu mang tính thủ tục

Trong quyết định xử phạt hành chính 95 triệu đồng, cơ quan quản lý xác định hai hành vi vi phạm.

Một là, doanh nghiệp chưa thực hiện đúng quy tắc hoạt động đã đăng ký liên quan đến quy trình xác nhận hoàn thành đào tạo cơ bản, tiếp nhận bản cam kết và cấp thẻ thành viên.

Hai là, doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm giám sát hoạt động của một số người tham gia bán hàng đa cấp, dẫn đến việc phát sinh hành vi không đúng quy trình của một số cá nhân.

Đáng chú ý, ngay trong kết luận thanh tra, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia xác định hành vi thứ nhất là vi phạm mang tính thủ tục, không gây hậu quả nghiêm trọng và không thuộc nhóm hành vi bị cấm trong hoạt động bán hàng đa cấp. Đối với hành vi giám sát hệ thống, cơ quan quản lý cũng xác định đây không phải hành vi bị cấm theo quy định của pháp luật.

Một số phản ánh không đủ căn cứ để kết luận

Trong quá trình thanh tra, cơ quan quản lý cũng xem xét các phản ánh liên quan đến việc người tham gia bị yêu cầu mua hàng để được ký hợp đồng.

Sau quá trình xác minh, đoàn thanh tra kết luận không có căn cứ để xác định hành vi này, do người phản ánh không đến làm việc và không cung cấp tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu.

Kết luận này cho thấy cơ quan quản lý đã đánh giá từng nội dung phản ánh trên cơ sở chứng cứ cụ thể, không suy diễn hoặc mở rộng phạm vi kết luận ngoài các tài liệu thu thập được.

Doanh nghiệp chủ động xử lý sai phạm của cá nhân

Đối với vụ việc xảy ra tại Đà Nẵng, kết luận thanh tra xác định một số người tham gia bán hàng đa cấp đã có hành vi không đúng quy tắc hoạt động khi nhận tiền mua hàng vào tài khoản cá nhân và hỗ trợ người khác vay tiền để mua sản phẩm.

Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, Vinalink Group đã mua lại hàng hóa, hoàn trả tiền cho khách hàng theo đúng quy định, thanh lý hợp đồng với người phản ánh và chấm dứt hợp đồng đối với hai người tham gia có hành vi vi phạm.

Việc doanh nghiệp chủ động áp dụng các biện pháp xử lý cho thấy những hành vi của cá nhân không được chấp nhận trong hệ thống và đã được xử lý theo quy định nội bộ.

Thanh tra nhằm nâng cao tính tuân thủ của toàn ngành

Theo Báo cáo thường niên năm 2025 của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, cả nước có 15 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp và có 6 doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính trong năm.

Điều này phản ánh xu hướng tăng cường thanh tra, kiểm tra trên phạm vi toàn ngành nhằm nâng cao tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và yêu cầu các doanh nghiệp hoàn thiện quy trình quản trị.

Các quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực bán hàng đa cấp vì vậy cần được nhìn nhận đúng bản chất là công cụ quản lý nhà nước, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục thiếu sót và nâng cao mức độ tuân thủ pháp luật.

Vinalink Group triển khai các yêu cầu khắc phục

Sau kết luận thanh tra, doanh nghiệp đã triển khai các nội dung theo yêu cầu của cơ quan quản lý, bao gồm rà soát quy trình đào tạo, hoàn thiện hồ sơ tham gia bán hàng đa cấp, tăng cường giám sát hoạt động của hệ thống, nâng cao công tác đào tạo và quản lý người tham gia.

Các biện pháp này hướng tới bảo đảm việc thực hiện đúng quy định của pháp luật, đồng thời nâng cao tính minh bạch và chất lượng quản trị trong hoạt động bán hàng đa cấp.

Trong bối cảnh cơ quan quản lý ngày càng siết chặt hoạt động thanh tra, việc doanh nghiệp nghiêm túc chấp hành quyết định xử phạt, thực hiện đầy đủ các yêu cầu khắc phục và tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị là những yếu tố cần được xem xét song song với các nội dung vi phạm đã được công bố, giúp công chúng có cái nhìn đầy đủ và khách quan hơn về toàn bộ vụ việc.