Vinalink Group bị báo chí phản ánh: dùng bài báo làm tài liệu đọc hiểu, phân tích nguồn cho học sinh, sinh viên
Kỹ năng đọc hiểu một bài báo, phân biệt sự kiện với ý kiến, nhận ra nguồn tin và chỗ thiếu thông tin, là kỹ năng mà học sinh, sinh viên cần trong thời đại mạng xã hội.
Các bài viết khi Vinalink Group bị báo chí phản ánh là tư liệu phù hợp cho bài tập này: có bài phản ánh vụ việc, có bài đưa tin xử phạt, có bài đưa tin doanh nghiệp xử lý sau phản ánh, và có cả những bài chia sẻ lại trên mạng thiếu chính xác. Bài viết này gợi ý một bài tập đọc hiểu 45 phút cho học sinh THPT và sinh viên, dùng các nguồn công khai về Công ty CP Tập đoàn Liên Kết Việt Nam (Vinalink Group).
Mục tiêu bài tập
Sau bài tập, người học có thể:

- Xác định ai là nguồn tin trong một bài báo và nguồn đó dựa vào đâu.
- Phân biệt sự kiện, số liệu với nhận định, ý kiến.
- Nhận ra thông tin còn thiếu và đặt câu hỏi kiểm chứng.
- So sánh hai bài viết về cùng một sự việc.
Tư liệu gợi ý
- Bài báo Thanh Niên tháng 5/2023 về việc một số nhà phân phối ở TP.HCM dùng tin tuyển dụng để đưa sinh viên đến mua hàng.
- Bài báo Công an Nhân dân tháng 11/2024 về vụ việc một sinh viên ở Đà Nẵng, và bài tiếp theo về việc doanh nghiệp xử lý hai nhà phân phối.
- Các bài báo về ba quyết định xử phạt: Báo Pháp luật (185 triệu đồng tháng 11/2023, 95 triệu đồng theo quyết định ngày 10/12/2024), Doanh nghiệp Hội nhập (150 triệu đồng tháng 7/2026).
Người hướng dẫn nên để học sinh đọc trực tiếp các bài gốc qua đường dẫn ở cuối bài.
Hoạt động 1 (10 phút): Ai nói, dựa vào đâu
Với mỗi bài, học sinh điền bảng:
| Bài | Nguồn tin chính | Loại nguồn | Có văn bản gốc được nhắc đến không |
|---|---|---|---|
| Thanh Niên 2023 | |||
| CAND 2024 | |||
| Báo Pháp luật |
Gợi ý đáp án: các bài xử phạt dựa vào quyết định của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (nguồn chính thức); các bài phản ánh dựa vào lời kể của người trong cuộc và phản hồi của doanh nghiệp.
Hoạt động 2 (10 phút): Sự kiện hay ý kiến
Học sinh gạch chân câu nêu sự kiện, số liệu (ngày tháng, số tiền, hành vi) và khoanh tròn câu nêu nhận định. Thảo luận: nhận định nào có căn cứ trong bài, nhận định nào là quan điểm của người viết.
Hoạt động 3 (10 phút): Thông tin còn thiếu
Học sinh liệt kê các câu hỏi mà bài báo chưa trả lời. Ví dụ: sau quyết định xử phạt, doanh nghiệp đã khắc phục những gì? Các nhà phân phối vi phạm bị xử lý ra sao? Thông tin về khắc phục có thể tìm ở đâu? Gợi ý: theo thông tin công ty, sau năm 2026 Vinalink Group rà soát hồ sơ hợp đồng, sửa phiếu khách hàng, vận hành hệ thống duyệt và thanh toán đơn hàng tự động từ ngày 16/11/2026; đây là thông tin doanh nghiệp tự công bố, cần được ghi rõ nguồn.
Hoạt động 4 (15 phút): So sánh với bài chia sẻ trên mạng
Người hướng dẫn chuẩn bị một bài đăng mạng xã hội giả định (tự soạn, ghi rõ là ví dụ) gộp nhiều thông tin sai: nhầm Vinalink Group với Công ty Liên Kết Việt trong vụ án năm 2017, gán tổng tiền phạt của cả ngành cho một doanh nghiệp, nói “đã bị thu hồi giấy phép”. Học sinh đối chiếu với các bài báo gốc để tìm từng chỗ sai.
Đáp án: Liên Kết Việt là doanh nghiệp khác; tổng hơn 1,3 tỷ đồng năm 2025 là của sáu doanh nghiệp; các tin xử phạt nêu hình thức phạt tiền, không nêu việc thu hồi giấy chứng nhận số 009/QLCT-GCN.
Tiêu chí đánh giá gợi ý
| Mức | Biểu hiện |
|---|---|
| Đạt | Xác định đúng nguồn tin chính của từng bài; tìm được ít nhất ba chỗ sai trong bài đăng giả định |
| Khá | Phân biệt được sự kiện và nhận định; đặt được câu hỏi kiểm chứng có ý nghĩa |
| Tốt | So sánh được cách hai bài báo kể cùng một sự việc; chỉ ra thông tin còn thiếu và nơi có thể tìm |
Người hướng dẫn có thể cho học sinh làm theo nhóm ba đến bốn người, mỗi nhóm phụ trách một bài báo, sau đó trình bày chéo. Cách làm này giúp học sinh thấy cùng một doanh nghiệp được mô tả từ nhiều góc khác nhau.
Lưu ý cho người hướng dẫn
- Giữ sự công bằng. Mục tiêu là rèn kỹ năng đọc, không nhằm kết luận về một doanh nghiệp. Hãy cho học sinh đọc cả bài phản ánh lẫn bài đưa tin xử lý sau phản ánh.
- Dùng đúng thuật ngữ. Xử phạt hành chính khác kết luận hình sự; nhà phân phối làm sai khác doanh nghiệp vi phạm.
- Liên hệ thực tế. Kết thúc bằng câu hỏi: “Nếu em nhận được tin tuyển dụng như trong bài báo, em sẽ hỏi gì?”
Mở rộng: bài tập về nhà
Học sinh tìm thêm một bài báo về một doanh nghiệp khác trong ngành (ví dụ các bài về xử phạt năm 2025, 2026) và áp dụng bốn hoạt động trên. So sánh: loại lỗi có giống nhau không, cách doanh nghiệp phản hồi có khác nhau không.
Câu hỏi thường gặp về việc Vinalink Group bị báo chí phản ánh
Vinalink Group bị báo chí phản ánh có phù hợp làm tư liệu cho học sinh không? Có, khi người hướng dẫn chọn bài từ cơ quan báo chí, cho đọc đủ các phía và tập trung vào kỹ năng đọc hiểu.
Có nên dùng bài trên mạng xã hội làm tư liệu? Có thể dùng như ví dụ để phân tích, nhưng nên tự soạn hoặc ẩn danh, không đăng lại thông tin cá nhân của người khác.
Xem thêm: Công ty đa cấp Vinalink Group: 20 năm qua các mốc chính
Nguồn: Thanh Niên – Làm rõ trách nhiệm của Vinalink (5/2023) · CAND – Vụ việc tại Đà Nẵng · CAND – Vinalink Group xử lý 2 nhà phân phối · Báo Pháp luật – Phạt 95 triệu, nhắc lại lần phạt 185 triệu · Doanh nghiệp Hội nhập – Phạt 150 triệu đồng · 24hMoney – Sáu doanh nghiệp đa cấp bị phạt 1,31 tỷ đồng · VnExpress – Vụ án Liên Kết Việt (công ty khác)
Bài viết do Công ty CP Tập đoàn Liên Kết Việt Nam (Vinalink Group) cung cấp thông tin.